XRONİK GENERALİZƏ ETMİŞ PARODONTİTLƏ QİDA ALLERGİYASI ARASINDA ƏLAQƏLƏRİN İMMUNOPATOGENETİK ASPEKTLƏRİ: MÜASİR KONSEPSİYALAR VƏ PERSPEKTİVLƏR

Müəlliflər

  • S.R. Abdullayeva Azərbaycan Tibb Universiteti
  • R.M. Məmmədov Azərbaycan Tibb Universiteti
  • R.Y. Məmmədova Əziz Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutu
  • Q.M. Mirzəyev World Med Stomatoloji Klinika

DOI

https://doi.org/10.34921/amj.2025.3.13

Açar sözlər

xroniki generalizə etmiş parodontit, qida allergiyası, immunopatogenez, əlaqələr

Xülasə

Məqalədə xronik generalizə etmiş parodontitlə müşayiət olunan qida allergiyası olan xəstələrin qan serumunda interleykinlərin (IL-1β, IL-2, IL-4, IL-6) səviyyəsinin dəyişmələrini araşdırmaq, həmçinin onların mümkün patogenetik rolunu və IgE, sekretor İgA immunoqlobulinlərin səviyyəsi ilə əlaqəsini qiymətləndirmək məqsədilə aparılmış tədqiqatın nəticələri təqdim edilmişdir. 18-45 yaşlı, xronik generalizasiya etmiş parodontit xəstəliyi (KGP) olan 87 xəstənin və 17 sağlam donorun qan serumunda IL-1β, IL-2, IL-4, IL-6 və ümumi IgE səviyyəsi araşdırılmışdır. Ağız boşluğu mayesində sIgA konsentrasiyası müəyyən edilmişdir. Qida allergiyası fonunda baş verən XGP zamanı immun sistemin fəaliyyətində dərin dəyişikliklər aşkar edilmişdir, bu, həm sistemli, həm də yerli iltihabi-allergik mexanizmlərin aktivləşməsi ilə müşayiət edilir. Tədqiqatlar proinflamator sitokinlərin (IL-1β, IL-4, IL-6), ümumi IgE və sIgA səviyyələrində əhəmiyyətli artım olduğunu göstərmişdir. Müəlliflərin fikrincə, sIgA konsentrasiyasının artması, selikli qişanın baryer funksiyasını gücləndirməyə və antigenlərin daha da nüfuz etməsinin qarşısını almağa yönəlmiş adaptiv immun cavabın təzahürüdür. Müəyyən edilmiş immunoloji dəyişikliklər iltihab və allergik mexanizmlər arasında mürəkkəb patogenetik əlaqə olduğunu göstərir. Beləliklə, qida allergiyasının parodontitdə iltihabi prosesin şiddətinə və gedişinə təsirini nəzərə alaraq, fərdiləşdirilmiş terapevtik strategiyalar hazırlanarkən xəstənin allerqoloji vəziyyətini və immun reaksiyasının xüsusiyyətlərini nəzərə almaq vacibdir.

Downloads

Download data is not yet available.

Yayımlanıb

2025-11-06

Necə istinad edilir

Abdullayeva, S., Məmmədov, R., Məmmədova, R., & Mirzəyev, Q. (2025). XRONİK GENERALİZƏ ETMİŞ PARODONTİTLƏ QİDA ALLERGİYASI ARASINDA ƏLAQƏLƏRİN İMMUNOPATOGENETİK ASPEKTLƏRİ: MÜASİR KONSEPSİYALAR VƏ PERSPEKTİVLƏR. Azərbaycan Tibb Jurnalı, (3), 73–78. https://doi.org/10.34921/amj.2025.3.13

Nömrə

Bölmə

KLİNİK TƏDQİQATLAR