МОРФО-ПАТОФИЗИОЛОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ИЗМЕНЕНИЯ ПОЧЕК ПРИ COVID-19

S.N.  Sovhiriya; B.N. Filenko; N.V. Royko; İ.İ. Starçenko; A.Yu. Pyatibratov; V.F. Kislıy

doi:10.34921/amj.2022.1.020

Müəlliflər

S.N. Sovhiriya Poltava Dövlət Tibb Universiteti
B.N. Filenko Poltava Dövlət Tibb Universiteti
N.V. Royko Poltava Dövlət Tibb Universiteti
İ.İ. Starçenko Poltava Dövlət Tibb Universiteti
A.Yu. Pyatibratov Poltava Dövlət Tibb Universiteti
V.F. Kislıy Poltava Dövlət Tibb Universiteti

DOI

https://doi.org/10.34921/amj.2022.1.020

Açar sözlər

kəskin böyrək zədələnməsi, endotelial disfunksiya, tromboz, böyrək borucuqları epitelinin nekrozu

Xülasə

Məqalədə ağırgedişli COVID-19 xəstəliyindən ölmüş şəxslərin böyrəklərində törənmiş patomorfoloji dəyişikliklər şərh edilmiş və onların törənməsinin mümkün patofizioloji mexanizmini izah etmək məqsədilə müasir ədəbiyyat məlumatlarının təhlili verilmişdir.

COVID-19 xəstəliyi nəticəsində böyrəklərin kəskin zədələnmələrinin patomorfoloji əlamətlərinə yumaqcıqların qeyri-spesifik dəyişiklikləri, damarlarda tromblar yaranması, nefron borucuqlarında olan epitel hüceyrələrinin distrofiyası nevrozu və deskvamasiyası aiddir. Böyrək strukturunun patomorfoloji dəyişiklikləri həm SARS-CoV-2-nin birbaşa nefrotoksik təsiri ilə, həm də sistemli hipoksiyanın, hiperkoaqulyasiyanın və hiperventilyasiyanın təsiri ilə izah edilə bilər. Bundan əlavə, ağciyər-böyrək və ürək-böyrək oxları üzrə çarpaz əlaqələrin pozulmaları da müvafiq dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Kəskin böyrək zədələnmələrinin yaranmasında endotelinin sistemli disfunksiyasının iştirakını da istisna etmək olmaz. Məqalədə təqdim edilmiş tədqiqat COVID-19 xəstəliyinin potensial patogenetik mərhələlərinin aydınlaşdırılmasına kömək edə bilər.