EMOSİONAL STRESS VƏZİYYƏTLƏRİNDƏ BEYİN STRUKTURLARININ ELEKTRİK FƏALLIĞININ FORMALAŞMASINDA ADRENERGİK MEXANİZMLƏRİN ROLU

Xülasə

Məqalədə eksperimental stress vəziyyətlərində, beyin qabığı və qabıqaltı strukturlar arasında funksional əlaqələri öyrənmək üçün həmin strukturlarda qeydə alınan elektroensefaloqram dalğalarının qarşılıqlı krosss-korrelyasya əlaqələrini, faza sürüşmələrini və bu proseslərdə adrenergik mexanizmlərin iştirakını araşdırmaq məqsədilə aparılmış tədqiqat işi haqqında məlumat verilmişdir. Beyin strukturlarında bioelektrik fəallığının zaman və məkan daxilində qarşılıqlı əlaqələri altı baş eksperimental dovşan üzərində, “NSNeurosoft” tipli elektroensefaloqraf vasitəsilə, kross-korrelyasiya analizi üsulu ilə öyrənilmişdir. Eksperimental stress modelini yaratmaq üçün arxa ətrafların elektrodermal qıcıqlandırılması üsulundan və bununla əlaqədar şərti işıq siqnallarından istifadə olunmuşdur. Stressin müxtəlif fazalarında monoaminergik sistemin rolunu göstərmək üçün venadaxili aminazin tətbiq edilmişdir. Nəticələr göstərmişdir ki, stressin müxtəlif fazaları beyin qabığı ilə qabıqaltı strukturlar arasında qarşılıqlı funksional əlaqələrin dəyişiklikləri ilə müşayiət edilir. Aminazinin təsiri ilə ilkin funksional əlaqələrin qismən bərpa olunması isə stressin formalaşmasında arxa hipotalamusun peysmeyker rolunun adrenergik mənşəli olmasını təsdiq edir.