β-TALASEMİYALI UŞAQLARDA QARACİYƏR ELASTOQRAFİYASININ DİAQNOSTİK ƏHƏMİYYƏTİ

Xülasə

Məqalədə β-talassemiyalı uşaqlarda qaraciyər fibrozunun erkən diaqnostikası üçün ultrasəs elastoqrafiyasının klinik dəyərini araşdıran tədqiqatın nəticələri təqdim edilmişdir. Tədqiqatda β-talassemiya diaqnozu təsdiqlənmiş, 6-18 yaş arası 50 pasiyent və 20 sağlam həmyaşıd (kontrol qrupu) iştirak etmişdir. Elastoqrafiya FUJIFILM Arietta 750 aparatı ilə aparılmışdır. Talassemiyalı pasiyentlərdə qaraciyərin orta sərtliyi 10,5±2,3 kPa olmuş, bu göstərici kontrol qrupundan (5,2±1,1 kPa; p<0,001) əhəmiyyətli dərəcədə yüksəkdir və METAVIR şkalası üzrə F2–F3 mərhələlərinə uyğun gəlir. Əsas qrupun 72 %-ində fibroz əlamətləri (≥ 9 kPa) aşkarlanmışdır. Fibroz dərəcəsi ferritin səviyyəsi (r=0,68; p<0,001), son bir ildə qanköçürmə tezliyi (r=0,55; p<0,01) və xəstəliyin müddəti ilə müsbət korrelyasiya etmiş, həmçinin hepatomeqaliya və splenomeqaliya ilə əlaqəli olmuşdur. Aşağı hemoglobin səviyyəsi transfuzion yükün artması və fibrozun proqressiyası ilə müşayiət olunmuşdur. Nəticələr göstərir ki, ultrasəs elastoqrafiyası β-talassemiyalı uşaqlarda qaraciyər fibrozunun erkən diaqnostikası və monitorinqi üçün etibarlı, təhlükəsiz və təkrarlana bilən qeyri-invaziv üsuldur; bu metod biopsiyaya olan ehtiyacı azaldır və dəmir yüklənməsi ilə əlaqədar ağırlaşmaların riskini vaxtında qiymətləndirməyə imkan verir.