THE EFFECT OF A COMPLEX OF FOOD ADDITIVES ON COGNITIVE FUNCTIONS AND THE SPEED OF CONDITIONED REFLEX FORMATION

S.M. Bilaş; Ya.O. Oliyniçenko; O.M. Pronina; S.V. Donçenko; M.M. Koptev; A.V. Piroq-Zakaznikova; O.V. Davıdova; M.O. Oliyniçenko; O.V. Bezeha; O.V. Mamay; N.S. Kopıtko

doi:10.34921/amj.2024.1.021

Müəlliflər

S.M. Bilaş Poltava Dövlət Tibb Universiteti
Ya.O. Oliyniçenko Poltava Dövlət Tibb Universiteti
O.M. Pronina Poltava Dövlət Tibb Universiteti
S.V. Donçenko Poltava Dövlət Tibb Universiteti
M.M. Koptev Poltava Dövlət Tibb Universiteti
A.V. Piroq-Zakaznikova Poltava Dövlət Tibb Universiteti
O.V. Davıdova M.Ostroqradski ad. Kremençuq Milli Tibb Universiteti
M.O. Oliyniçenko Poltava Dövlət Tibb Universiteti
O.V. Bezeha Poltava Dövlət Tibb Universiteti
O.V. Mamay Poltava Dövlət Tibb Universiteti
N.S. Kopıtko Poltava Dövlət Tibb Universiteti

DOI

https://doi.org/10.34921/amj.2024.1.021

Açar sözlər

koqnitiv disfunksiya, qida əlavələri, natrium qlutamat, natrium nitrit, ponso 4 R, hərəkət tərzi reaksiyaları, şərti reflekslər

Xülasə

Məqalədə siçovullarda kimyəvi qida əlavələri kompleksinin (natrium qlutamat, natrium nitrat, ponso 4 R) müxtəlif müddətlərdə qəbul edildiyi şəraitdə hərəkət tərzinin dəyişikliklərini öyrənmək məqsədilə aparılmış tədqiqat işi haqqında məlumat verilmişdir. Tədqiqat zamanı laboratoriya şəraitində sıçovullara eksperimentlərin qruplarına müvafiq olaraq 1, 4, 8, 12, 16 və 20 həftə ərzində gündə 1 dəfə olmaqla kimyəvi qida əlavəsi kompleksi yeridilmişdir. Mürəkkəb quruluşlu labirint daxilində qida qəbuluna qarşı hərəkət tərzi refleksinin yaranmasına əsasən koqnitiv funksiyanın dəyişmələri qiymətləndirilmişdir.
Mürəkkəb quruluşlu labirint daxilində heyvanların hərəkət tərzinin qiymətləndirilməsi göstərmişdir ki, qida əlavələrinin yeridilməsinin ilk müddətlərində (8 həftəyə qədər) alınmış nəticələr müsbət baxımdan etibarlıdır (p<0,05). Eksperimental tədqiqatın 12-ci həftəsindən başlayaraq, öyrənilən parametrlər mənfi istiqamətə meyl etmişdir. Statistik etibarlı (p<0,05) dəyişikliklər isə eksperimental tədqiqatın başlanmasından sonrakı 20-ci həftədə müşahidə edilmişdir.
Aydın olmuşdur ki, qida əlavələri kompleksinin uzunmüddətli tədbiqi siçovullarda koqnotiv disfunksiyaya səbəb olur. Bu isə yaddaşın və təlim vərdişlərinin yaranmasının pozulması ilə təzahür edir.