ПРИМЕНЕНИЕ ФОТОХИМИОТЕРАПИИ ДЛЯ КОРРЕКЦИИ ГЕМОСТАЗА В КОМПЛЕКСНОМ ЛЕЧЕНИИ БОЛЕЗНИ СOVID-19

V.İ. Karandaşov; R.D. Mustafayev; N.P. Aleksandrova; F.G. Sadikhov; A.İ.  Hüseynov

doi:10.34921/amj.2022.4.013

Müəlliflər

V.İ. Karandaşov K.Skobelkin State Scientific Center of Laser Medicine Under the Federal Medical Biological Agency
R.D. Mustafayev Federal Tibbi və Bioloji Agentliyin “O.K.Skobelkin adına Lazer Təbabəti Dövlət Elmi Mərkəzi” Federal Dövlət Büdcə Müəssisəsi
N.P. Aleksandrova Moskva Şəhər Səhiyyə Departamentinin Tibbi Reabilitasiya, Bərpaedici və İdman Təbabəti üzrə Elmi-Praktik Mərkəzi
F.G. Sadikhov M.A.Topçubaşov adına Elmi Cərrahiyə Mərkəzi
A.İ. Hüseynov Federal Tibbi və Bioloji Agentliyin “O.K.Skobelkin adına Lazer Təbabəti Dövlət Elmi Mərkəzi” Federal Dövlət Büdcə Müəssisəsi

DOI

https://doi.org/10.34921/amj.2022.4.013

Açar sözlər

fotohemoterapiya, hemostaz, protrombin müddəti, protrombin indeksi, fibrinogen

Xülasə

Məqalədə SARS-CoV-2 koronavirusunun törətdiyi COVID-19 xəstəliyinin kompleks müalicəsində hemostazın korreksiyası üçün fotohemoterapiyadan (qanın UB şüalandırılması) istifadənin səmərəsini öyrənmək məqsədilə aparılan elmi araşdırma haqqında məlumat verilir. Araşdırmaya COVID-19 diaqnozu qoyulmuş 21 xəstə daxil edilmişdir. Xəstələr iki qrupa bölünmüşdür: əsas qrup (11 xəstə), qanın ultrabənövşəyi şüalandırılmasını əsas müalicə ilə birlikdə alanlar və yalnız ümumi qəbul olunmuş əsas müalicə alanlar – kontrol qrupu (10 xəstə). Hemostaz sisteminin parametrlərinin stabilləşmə dinamikası, qanın turşu-qələvi müvazinətinin normallaşması və eritrositlərdə hemoqlobinin maksimum saturasiyası göstəriciləri kontrol qrupunda olan xəstələrin müvafiq göstəriciləri ilə müqayisəli dəyərləndirilmişdir. Müəyyən edilmişdir ki, COVID-19 xəstələrinin qanının venadaxili UB şüalandırılması ilə kombinasiyada əsas müalicə almış xəstələrdə yuxarıda göstərilən sistemlərin vəziyyəti yaxşılaşmaqla yanaşı, hər 2 ağciyərin KT müayinəsində sağalma və ağız-udlaq, burun-udlaq yaxmalarında mənfi PCR nəticələri kontrol qrupunun xəstələrinə nisbətən 5-6 gün əvvəl başlanması ilə nəticələnmişdir. Əsas qrup xəstələrin həyati vacib funksiyaları normallaşdıqdan, ağciyərlərin KT müayinəsində xəstəlik əlamətlərinin aradan qalxmasından və klinik-laborator göstəricilərin yaxşılaşmasından sonra kontrol qrupunda olan xəstələrdən 5-6 gün əvvəl evə yazıla bilər.